Middelbare scholieren socialer met Taakspel

Middelbare scholieren socialer met Taakspel - Yulius Academie, Juliette Hopman

 

Door het spelen van Taakspel, een methode die leerlingen leert om zich beter aan regels te houden, gaan middelbare scholieren in het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) socialer met elkaar en hun leerkracht om. Een goede implementatie van Taakspel, zoals dat nu gebeurt binnen de Yulius-scholen, en het regelmatig spelen is wel essentieel om het succesvol te laten zijn.   

 

Vijftien scholen, 176 leerkrachten en 1174 leerlingen in Nederland deden tijdens twee schooljaren mee aan het onderzoek van promovenda Juliette Hopman en collega’s van de Yulius Academie. De leerlingen waren tussen de 11 en 23 jaar, hadden allemaal een psychiatrische diagnose zoals autisme, ADHD of persoonlijkheidsproblematiek en hadden gedragsproblemen waardoor regulier onderwijs ontoereikend was. De helft van de scholen speelde Taakspel, de andere helft niet.

 

Klassenregels

Taakspel wordt gespeeld tijdens de reguliere lessen, waarbij de docent van tevoren klassenregels opstelt met de leerlingen, bijvoorbeeld “we werken in stilte” of “steek bij een vraag je vinger op”. Jongeren worden in teams verdeeld, waarbij een team dat zich aan de regels houdt, punten krijgt en daarmee een beloning verdient. Tijdens het spel negeert de docent ongewenst gedrag en geeft complimenten.

 

Het spel heeft als doel gedragsproblemen in de klas te verminderen. Maar dat is niet wat uit het onderzoek naar voren kwam, op basis van de antwoorden van leerlingen, leerkrachten en ouders op vragenlijsten die emotionele en gedragsproblemen in kaart brachten. Wél vonden de docenten die Taakspel speelden, dat jongeren zich socialer gedroegen. Ze waren aardiger tegen klasgenoten, hielpen meer en vroegen hun klasgenoten om mee te doen aan activiteiten buiten de les. In de literatuur worden goede sociale relaties in verband gebracht met een betere gezondheid en minder stress. De docenten zelf profiteerden ook van Taakspel; zij die het spel speelden voelden zich minder emotioneel uitgeput dan hun collega's op de controlescholen.

 

Vaker Taakspel spelen

Het bleek ook uit te maken hoe vaak men Taakspel speelde. Docenten die het spel er vaker bij pakten, zagen de emotionele en gedragsproblemen van jongeren afnemen. Ook de relatie tussen leerling en leerkracht verbeterde: leerlingen vonden dat de docent minder streng was en leraren ervoeren het contact als meer betrokken. De leraren die Taakspel speelden vonden dat ze beter in staat waren om leerlingen bij hun schoolwerk te betrekken en hun klas aan te sturen dan zij die de methode niet toepasten. Vaker Taakspel spelen kon ook een risico opleveren; docenten die het spel vaker speelden, voelden zich ook emotioneel meer uitgeput. 

 

Taakspel heeft dus positieve effecten op leerlingen in het VSO, maar deze zijn klein. Goede begeleiding van docenten, een gedegen implementatie van de methode en afstemming op de behoeften van docent en leerling is essentieel, wijst het onderzoek uit. Gebeurt dit niet, dan ervaren docenten het eerder als een last. Koppel het dus aan lopende trajecten en start met enthousiaste docenten die hun ervaringen delen met minder gemotiveerde docenten. Zorg voor een goede start met voldoende informatie en trainingen en maak duidelijk welk voordeel het docenten kan opleveren.

 

Taakspel op de Yulius-scholen

Greet Rijkers-Korevaar, Taakspeltrainer bij Yulius, heeft de afgelopen twee jaar Taakspel succesvol geïmplementeerd op meerdere locaties van het voortgezet speciaal onderwijs van Yulius, en doet dat nog steeds. Greet: ,,Taakspel kan je hierbij zien als een interventie die past binnen de methodiek PBS (Positive Behavior Support) die op alle Yulius-scholen momenteel geïmplementeerd wordt.’’

 

De docenten die Taakspel spelen met hun klas, hebben daarvoor een certificaat behaald. Ze volgden een docententraining en intervisie, implementeerden Taakspel in de klas en hadden begeleidingsgesprekken met de Taakspelbegeleider. ,,Veel docenten zeggen dat doordat ze zich richten op wat er goed gaat in de klas en daarvoor complimenten geven, ze zelf ook positiever voor de klas staan en meer lesplezier hebben,’’ aldus Greet. ,,Het vraagt inzet om de methodiek in handen te krijgen, maar dan zie je ook een verandering in de ’mindset’ van de docenten.’’

 

Voor meer informatie over Taakspel, zie www.taakspel.nl.