Leerzaam avonturenspel helpt kinderen met ADHD

Kim Bul - Yulius Academie

 

Verantwoordelijker gedrag en een beter werkgeheugen. Dat is wat kinderen met ADHD tussen de 8 en 12 jaar ontwikkelden door het computerspel Plan-It Commander te spelen. Ook leerden ze efficiënter om te gaan met hun tijd. Als ruimteonderzoeker met een eigen ruimteschip en bemanning moesten zij de aarde redden door grondstoffen en mineralen van andere planeten te halen.

 

Kinderen met ADHD staan erom bekend dat zij moeite hebben met vaardigheden als plannen, organiseren, prioriteiten stellen en efficiënt omgaan met hun tijd. Het computerspel Plan-It Commander, een zogenaamde serious game, blijkt hen te helpen deze vaardigheden beter onder de knie te krijgen. Een serious game is een leuk computerspel

dat specifieke vaardigheden traint. De speler komt in een verhaal terecht en kan direct beloningen verdienen; dat maakt het spel aantrekkelijk en toegankelijk. Juist voor kinderen met ADHD, die zich snel vervelen en moeite hebben met concentreren en doorzetten, is zo’n serious game een uitkomst.

 

Een leerzame ruimtereis

Ranj Serious Games ontwikkelde het spel Plan-It Commander, samen met de Yulius Academie, het farmaceutisch bedrijf Janssen en de Vlaamse patiëntenvereniging ZitStil. De speler begeeft zich in het avonturenspel in de rol van ruimteonderzoeker, met een eigen ruimteschip en bemanning, en moet grondstoffen en mineralen van andere planeten halen, omdat deze op aarde verbruikt zijn. In kleinere spelonderdelen oefent de speler omgaan met lastige aspecten van ADHD, zoals plannen, sociaal gedrag en tijdsmanagement. Deze vaardigheden zijn belangrijk voor een goed functioneren thuis en op school. Binnen een sociale community (Space Club) kunnen de kinderen elkaar helpen en advies geven.

 

Het onderzoek

Een groep van 170 Nederlandse en Belgische kinderen - voornamelijk jongens - met ADHD tussen de 8 en 12 jaar deden mee aan het onderzoek (eerder bekend als projectHealseeker), gecoördineerd en uitgevoerd door onderzoeker Kim Bul van de Yulius Academie. Ongeveer de helft van de kinderen speelde het spel 10 weken lang ongeveerdrie keer per week. Hun gebruikelijke ADHD-behandeling – meestal medicatie – liep gewoon door. De andere helft kreeg eerst 10 weken hun gebruikelijke ADHD-behandeling en speeldet spel. De ouders en leerkrachten van het kind vulden vooraf, na 10 weken en na 20 weken (follow-up) verschillende vragenlijsten in. Dat waren vragen over efficiënt omgaan met tijd, plannen, organiseren, samenwerken, verantwoordelijkheid en zelfcontrole. De kinderen zelf beantwoordden vragen over hoe goed ze vonden dat ze konden luisteren, plannen, anderen helpen en de tijd in de gaten houden.

 

Betere vaardigheden

Het onderzoek liet zien dat de kinderen die het spel 10 weken lang speelden, significante vooruitgang toonden met betrekking tot omgaan met tijd, het werkgeheugen en verantwoordelijk gedrag. Dit resultaat was ook na 20 weken nog te zien. Ook vonden ouders dat plannen en organiseren beter ging, al was dit resultaat net niet significant (dat betekent dat het ook toeval kan zijn). De kinderen zelf waren na het spelen van het spel positiever over hun eigen vaardigheden dan de groep die pas later met het spel aan de slag ging. Belangrijk ook is dat kinderen het spel leuk vonden om te spelen. 

 

De toekomst

Spelen van een serious game kan de dagelijkse vaardigheden van kinderen met ADHD dus verbeteren, bovenop de gebruikelijke therapie die het kind al heeft. Groot voordeel is dat de kinderen het spel thuis en zelfstandig kunnen spelen. Momenteel zoeken de onderzoekers en spelontwikkelaars naar een samenwerkingspartner die het spel kan onderhouden en aanbieden, zodat het toegankelijk is voor de doelgroep.

 

Onderzoeker Kim Bul: ,,Dit onderzoek levert nieuwe inzichten op over hoe technologie kan bijdragen aan de geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren. Serious gaming is een leuke, aantrekkelijke manier om vaardigheden aan te leren en vergroot de toegankelijkheid tot de zorg. Kinderen en jongeren kunnen vanuit huis aan de slag wat hun zelfmanagement vergroot. Het integreren van techniek binnen de GGZ vraagt een andere manier van kijken naar behandeling. Ik draag graag bij aan het evidence-based maken van serious gaming door gedegen effectonderzoek uit te voeren.’’

 

In het najaar van 2016 zal Kim Bul, die op de ontwikkeling en het onderzoek van Plan-It Commander promoveert, haar proefschrift getiteld “Design and Efficacy Evaluation of a Serious Game for Children with ADHD” verdedigen aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Kim Bul begint vanaf 1 april 2016 als postdoctoraal onderzoeker bij het Serious Games Institute aan Coventry University. Zij wordt projectcoördinator van het Europese project PEGASO Fit for Future en gaat zich bezig houden met het schrijven van subsidievoorstellen, begeleiden van promovenda en het delen van kennis op congressen. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Kim Bul via kim.bul@coventry.ac.uk.

 

Originele artikelen:

-       Bul, K.C.M., Franken, I.H.A., Oord, S. van der, et al. (2015). Development and User Satisfaction of “Plan-It Commander,” a Serious Game for Children with ADHD. Games for Health Journal: Research, development, and Clinical Applications.  4(6), 1-14.

-       Bul, K.C.M., Kato, P.M., Oord, S. van der, et al. (2016). Behavioral Outcome Effects of Serious Gaming as an Adjunct to Treatment for Children With Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: A Randomized Controlled Trial. Journal of Medical Internet Research. 18(2), 1-18.